Mede-eigenaar worden, vanaf een paar honderd euro

Er is een moment dat bijna iedereen wel eens heeft gehad. Je loopt door een stad, je ziet een gebouw, en je denkt: daar zit iets in. Een goede plek, een huurder die het al jaren volhoudt, een pand dat over tien jaar meer waard is dan nu. En dan loop je door, want wat moet je ermee. Zo'n gebouw kost miljoenen. Je hebt geen miljoenen. Einde gedachte.

Dat moment is het begin van dit hele verhaal.

Het gat waar niemand het over heeft

Als je in Nederland wat geld opzij hebt, heb je grofweg twee kanten op kunnen gaan. De eerste is de spaarrekening. Veilig, overzichtelijk, en al jaren zo goed als niets waard omdat de rente het tempo van de prijzen niet bijhoudt. De tweede is de beurs. Dat kan tegenwoordig vanaf een paar tientjes, via een app op je telefoon, en dat is winst vergeleken met vroeger.

Maar wat je op die beurs koopt, is papier van bedrijven die je niet kent, in landen waar je nooit komt, met cijfers die je niet kunt controleren. Je koopt een stukje van een vliegtuigbouwer of een softwarebedrijf en je hoopt dat het goed gaat. Er is niets tastbaars aan.

Daartussenin ligt een enorm gebied waar bijna niemand bij kan. Een appartementencomplex. Een hotel dat wordt verbouwd. Een zonnepark. Een bedrijf dat wil uitbreiden en daar kapitaal voor zoekt. Allemaal dingen die je kunt aanwijzen, waar je langs kunt lopen, waarvan je kunt zien of het druk is en of het onderhouden wordt. Precies het soort investering waar mensen zich prettig bij voelen, omdat het echt is.

En daar kom je niet in. Niet omdat het verboden is, maar omdat de drempel praktisch is. De minimuminleg ligt vaak in de tonnen. Je hebt een notaris nodig, een financiering, een netwerk dat je op tijd tipt. Wie al vermogend is, wordt gebeld. Wie dat niet is, hoort er nooit van.

Zo is het al decennia. Niet uit boze opzet, maar omdat het simpelweg te duur en te omslachtig was om een gebouw in kleine stukjes op te knippen en die stukjes netjes bij te houden. De administratie kostte meer dan het opleverde.

Wat er intussen is veranderd

De afgelopen jaren zijn er drie dingen gebeurd die elkaar toevallig goed aanvullen.

Het eerste, en verreweg het belangrijkste, is de blockchain. Dat woord schrikt veel mensen af, en dat snappen we, want het is de afgelopen jaren vooral gebruikt om dingen te verkopen die nergens over gingen. Maar onder al dat lawaai zit een uitvinding die precies dit probleem oplost.

Een blockchain is, heel plat gezegd, een register. Een lijst die bijhoudt wie wat bezit. Het verschil met een gewone lijst is dat deze niet op één plek staat bij één partij die hem kan aanpassen, maar tegelijk op duizenden computers, waar iedereen kan meekijken en waar niemand achteraf iets in kan veranderen. Vandaar het woord decentraal: er is geen kantoor waar het origineel ligt.

Dat klinkt abstract, tot je bedenkt wat het praktisch betekent. Een gebouw opdelen in duizend stukjes en per stukje bijhouden wie het heeft, wat hij ervoor betaalde en welk deel van de huur hij krijgt, was vroeger een administratie die meer kostte dan het opleverde. Op een blockchain kost dat vrijwel niets. Wat eerst onbetaalbaar was, is nu een regel code.

Het tweede is dat Europa regels heeft gemaakt. Dat klinkt als het saaiste zinnetje van dit stuk, en dat is het misschien ook, maar het is wel het belangrijkste. Regels betekenen toezicht, en toezicht betekent dat er iemand meekijkt of het klopt. In een markt waarin veel mensen hun geld zijn kwijtgeraakt aan mooie praatjes, is dat geen last. Dat is het fundament.

Het derde is dat je jezelf tegenwoordig digitaal kunt identificeren, in heel Europa, zonder een stapel kopieën van je paspoort te hoeven opsturen. Wat vroeger weken duurde, is nu een kwestie van minuten.

Los van elkaar zijn dat drie ontwikkelingen. Bij elkaar betekenen ze dat het eindelijk uitvoerbaar is om een project in kleine stukken op te delen en die stukken open te stellen voor mensen die geen miljoenen hebben.

Wat de blockchain hier concreet oplevert

Wij verkopen geen technologie. Maar het is wel eerlijk om te laten zien waarom we deze keuze hebben gemaakt, want vijf dingen zijn zonder blockchain simpelweg niet mogelijk.

Je deelname staat vast, ook als wij verdwijnen. Je bezit wordt niet uitsluitend bijgehouden in onze eigen boekhouding, maar in een register dat buiten ons om bestaat en dat we niet stiekem kunnen aanpassen. Zou CRE7 Invest morgen ophouden te bestaan, dan blijft vastliggen wat van jou is. Dat is een wezenlijk ander soort zekerheid dan een certificaat in de la van een bedrijf dat je moet vertrouwen.

Kleine bedragen worden haalbaar. De administratie van duizend kleine deelnemers kost bij een traditionele structuur zoveel dat het alleen uitkan bij grote inleg. Precies daarom bestond die drempel van tonnen. Op deze manier valt die kostenpost grotendeels weg, en kan een deelname klein zijn zonder dat het onrendabel wordt.

Uitkeren gaat automatisch. Komt er huur of opbrengst binnen, dan wordt die naar rato verdeeld volgens regels die vooraf vastliggen en die iedereen kan nalezen. Geen maandelijkse handmatige overboekingen, geen ruimte voor vergissingen in wiens voordeel dan ook.

Alles is controleerbaar. Elke overdracht en elke uitkering is terug te zien. Je hoeft ons niet op ons woord te geloven dat het klopt, je kunt het zelf nakijken. In een markt waarin mensen vooral geleerd hebben om wantrouwig te zijn, is dat geen bijzaak.

Het bereik wordt een stuk groter. Een deelname is digitaal overdraagbaar zonder notaris en zonder landsgrens. Daarmee komt een groep in beeld die er vroeger buiten viel: mensen met een paar honderd euro, mensen in een ander land, mensen zonder netwerk in de vastgoedwereld. Dat is voor jou als investeerder prettig, en voor een ondernemer die kapitaal zoekt is het het hele verschil. Hij hoeft niet langs vijf partijen die allemaal een deel willen, maar bereikt in één keer een grote groep.

Op termijn maakt diezelfde eigenschap het mogelijk om deelnames onderling te verhandelen. Dat is de richting waarin we bouwen, maar we willen er nu geen verwachting over wekken: een goed werkende markt ontstaat pas als er genoeg projecten en genoeg deelnemers zijn. Tot die tijd moet je uitgaan van een investering die je een aantal jaren vasthoudt.

Dit is wat we bedoelen als we zeggen dat we gefractioneerde assets aanbieden, decentraal vastgelegd. Twee lastige woorden voor iets eenvoudigs: kleine stukjes van echte dingen, met een eigendomsbewijs dat niet afhangt van één partij.

Wat wij daarmee doen

CRE7 Invest bestaat om die stukken bereikbaar te maken.

Het idee is simpel. We zoeken projecten die de moeite waard zijn. Een pand met een verhaal, een onderneming die klaar is om te groeien, een project met een uitvoerder die weet wat hij doet. Voor zo'n project richten we een aparte vennootschap op, alleen voor dat ene project. Vervolgens verdelen we die vennootschap in kleine delen, leggen we op de blockchain vast wie welk deel heeft, en die delen kun je kopen. Wat er daarna binnenkomt aan huur of opbrengst, wordt naar rato verdeeld.

Dat opdelen heet fractioneren, en het decentrale register is wat het betaalbaar en controleerbaar maakt. Die twee samen zijn het hele mechanisme.

Wat je krijgt is geen sleutel van het pand. Je wordt geen huisbaas, je hoeft niemand te bellen als de verwarming stuk is, en je gaat niet over wie er in dat gebouw komt. Wat je krijgt is een aandeel in de opbrengst van dat ene project, en volledig inzicht in wat ermee gebeurt. Dat onderscheid klinkt als een detail, maar het is er geen, en we komen er in een volgend artikel uitgebreid op terug.

De inleg is klein. Bewust. Niet omdat we willen dat mensen ondoordacht hun geld inleggen, maar omdat de enige manier om te leren of iets bij je past, is om er met een bedrag in te stappen waar je rustig van slaapt. Wie voor het eerst investeert, moet dat kunnen doen zonder dat het spannend wordt.

Waarom wij denken dat dit anders is

We zijn niet de eersten die dit proberen. Er zijn platforms geweest die grote beloftes deden en die het niet waarmaakten. Er zijn mensen die veel geld hebben verloren aan projecten die er van buiten prima uitzagen. Wie dat weet, is terecht wantrouwend, en wij denken niet dat we dat wantrouwen met mooie woorden kunnen wegnemen.

Wat we wel kunnen, is drie dingen anders doen.

We zeggen nee tegen de meeste projecten. Dat is niet bescheiden bedoeld, het is het hele idee. Als de zeef ruim is, komt er van alles doorheen en is een platform niet meer waard dan een advertentiepagina. Onze selectie is precies waar we op afgerekend willen worden.

We schrijven op wat er mis kan gaan. In elk project, voordat het opengaat. Niet in kleine letters onderaan, maar in gewone zinnen op dezelfde plek als het goede nieuws. Investeren betekent dat je geld kunt verliezen, en een platform dat dat wegmoffelt, is het gesprek niet waard.

En we houden het saai. Geen dagelijkse koersen, geen kunstmatige haast, geen telefoontjes. Een project waar je in kunt stappen, en daarna updates over hoe het gaat. Dat is het.

Wat we niet beloven

Dit is de belangrijkste alinea van dit artikel, en waarschijnlijk de kortste.

We beloven geen rendement. We noemen geen percentage waar je op kunt rekenen. We zeggen niet dat dit veiliger is dan andere investeringen, en we zeggen zeker niet dat het risicoloos is. Dat bestaat niet. Wie je vertelt dat het wel bestaat, verkoopt je iets.

Wat we wel beloven is dat je kunt zien waar je in stapt. Wat het project is, wie het uitvoert, wat de kosten zijn, wat de verwachting is en waar die verwachting op gebaseerd is. En wat er gebeurt als het tegenzit.

Wie dit doet

Achter CRE7 Invest zit een kleine groep mensen met elk een eigen reden om hier te zijn. Een ondernemer die jarenlang zelf projecten financierde en zich verbaasde over hoe gesloten die wereld is. Een bouwer die de techniek kent en weet waar het misgaat. Een belastingadviseur die erop let dat de structuur klopt. Een strateeg die het verhaal en het merk bewaakt. In een later artikel stellen we ze allemaal voor, want uiteindelijk vertrouw je geen platform maar mensen.

We bouwen dit in Europa, onder Europese regels, met Europese projecten. Niet omdat dat het spannendst klinkt, maar omdat je dan verhaal kunt halen als er iets misgaat.

En nu

Het platform is in opbouw. De eerste projecten zijn in voorbereiding. In de komende artikelen leggen we stap voor stap uit hoe het werkt: wat je precies koopt, hoe wij projecten selecteren, wat er met je geld gebeurt en welke risico's erbij horen. In gewone taal, zonder dat je er iets van hoeft te weten.

Als je wilt meekijken terwijl we het opbouwen, laat dan je e-mailadres achter. Eén bericht per week over hoe het ervoor staat. Geen aanbiedingen, geen druk.

Dat gebouw waar je langsliep blijft voorlopig gewoon van iemand anders. Maar het volgende misschien niet.